Archibelge - Het lelijkste land ter wereld?

Archibelge - Het lelijkste land ter wereld?

Een driedelige documentaire reeks over architectuur en ruimtelijke orde in België - vanaf woensdag 6 mei

Dinsdag 5 mei 2015 — De bekende architect Renaat Braem noemde België ooit het lelijkste land ter wereld. Schoonheid en lelijkheid zijn relatieve begrippen, maar de Belgische architectuur is op zijn minst merkwaardig te noemen. De driedelige documentaire reeks Archibelge benadert de Belgische architectuur en ruimtelijke orde vanuit de identiteit van de Belgen zelf, meer bepaald de manier waarop we werken, wonen en ons ontspannen.

Elk van die drie facetten komt aan bod in één aflevering, respectievelijk met de nadruk op Brussel, het platteland en de kust. Het resultaat is een indringende en visueel verrassende kijk op de Belgische architectuur, met getuigenissen van mensen die daar een uitgesproken mening over hebben, zoals Eric De Kuyper, Geert Van Istendael en Hannes Coudenys. Waarom ziet België eruit zoals het eruitziet en hoe moet het nu verder? In Archibelge, vanaf woensdag 6 mei om 21.30 u. op Canvas.

 

De schoonheid van het lelijke

België ziet er op zijn zachtst gezegd bijzonder uit. Aan welke kant van de taalgrens je ook staat, welke steenweg je ook volgt, welke stad of regio je ook doorkruist: nergens anders ter wereld kom je zo’n bizarre en intrigerende vorm van urbanisatie tegen. Of liever: zo’n gebrek aan urbanisatie. Die merkwaardige benadering van architectuur en ruimtelijke orde heeft België zijn unieke uitzicht gegeven. Ons architecturale landschap is dan ook moeilijk te vatten. Het is alles en niets tegelijkertijd.

Archibelge is een reis langs die fascinerende diversiteit aan gebouwen die de Belgen dagdagelijks gebruiken. Onderweg ontmoeten we ook een waaier van mensen met een duidelijke visie op de Belgische architectuur, zoals Hannes Coudenys (Ugly Belgian Houses), een man met een ongezouten mening die de Belgische identiteit ontdekt in allerlei bizarre bouwsels langs de steenweg; auteur en journalist Geert Van Istendael, die de typisch 'koterij’ beschouwt als een metafoor voor België; mobiliteitsdeskundige Kris Peeters (De file voorbij), die onze dubbelzinnige relatie met de lintbebouwing uit de doeken doet; professor culturele en sociale geografie Eric Corijn (Kan de stad de wereld redden?), die de complexiteit van Brussel aankaart; schrijver en regisseur Eric De Kuyper (Met zicht op zee), die ons een inkijk geeft in zijn haat-liefde verhouding met de Belgische kustlijn; en architect en ruimtelijk planner Charlotte Geldof (Magnificent Surroundings), die gepassioneerd haar toekomstvisie verduidelijkt over de manier waarop we kunnen bouwen op zee.

 

Aflevering 1 : Brussel op zoek naar zichzelf
woensdag 6 mei

Brussel is waar de Belg werkt, en liefst niet meer dan dat. Maar de stad is minder zielloos dan ze lijkt. De permanente bewoners vechten voor hun identiteit en erkenning.

Brussel is een stad van komen en gaan. Het is een plek waar massaal veel Belgen werken, maar meestal niet meer dan dat. Honderdduizenden pendelaars stromen er elke ochtend toe om ’s avonds weer te vertrekken. Brussel lijkt een transitzone, waarbij de torenhoge kantoorgebouwen bijdragen tot de identiteit van een lelijke, verlaten stad.

De Brussels-Berlijnse kunstenaar David Helbich, bekend van het fotoboek Belgian Solutions, heeft daar zo zijn eigen visie op: “De beroemde architect Renaat Braem zei ooit over België: het is een lappendeken, aaneengenaaid door een krankzinnige. Hij noemde België dan ook het lelijkste land ter wereld. Maar ik vind het geweldig, al moet ik hem in zekere zin wel gelijk geven. Maar de vraag blijft: wat doe je met die lelijkheid.”

 

Aflevering 2 : De steenweg
woensdag 13 mei

De steenweg op het platteland is waar de Belg woont en zijn eigen zin doet. Hacienda's en fermettes staan liefdevol zij aan zij. Maar de Belg bouwt het liefst aan de achterkant, waar koterijen een surrealistisch en ordeloos geheel vormen.

In deze tweede aflevering reizen we langs de typische Belgische steenwegen, langs de lintbebouwing en koterijen. Die trip toont ons de eigenwijze woonwens van de Belg en laat ons zien waar de ‘baksteen’ in onze maag vandaan komt. 

Hannes Coudenys, blogger en auteur van Ugly Belgian Houses: “Een steenweg kun je vrij snel herkennen aan de grote contrasten. Je hebt swingcafé La Palma met palmbomen ervoor. En je waant je in Mallorca, of zoiets. En dan ernaast staat de typische fermette. En daar weer naast een bouwbedrijf of een rood konijn. Het is zo herkenbaar dat het ook voelt als thuis.  Ik ben ook wel blij dat er hier een soort van vrijheid is om mooie dingen te kunnen doen. Het probleem is dat als die vrijheid er is, er ook lelijkheid van komt. Ik raad mensen aan om dat eens te doen: in plaats van in de natuur te gaan wandelen, ga gewoon een keertje naar de steenweg. De Belgische natuur.”

 

Aflevering 3 : Met zicht op zee
woensdag 20 mei

De kust is waar de Belg zich ontspant. Het is één langgerekte stad van 65 km lang en vaak maar 100 meter breed. Een Atlantic Wall, waar elke tijdelijke bewoner een stukje zicht op zee voor zichzelf opeist.

De zucht naar het zicht op zee heeft geleid tot een eindeloos komen en gaan van gebouwen aan onze kustlijn. Als eb en vloed schieten de bouwwerken en appartementsblokken de hoogte in om na verloop van tijd weer te verdwijnen en plaats te maken voor nóg hogere blokken.

Eric De Kuyper, auteur en regisseur: “Iedereen heeft recht op zijn hokje. Het is een vrij democratische kust eigenlijk. Het nadeel is dat die hele kust één groot woonblok is geworden. Een techniek om die lelijkheid te vermijden, is om er zelf in te gaan wonen. Want dan zie je het niet. Als je er in woont, besef je niet hoe lelijk het is. Of hoe saai het is. Want wat je ziet is allesbehalve saai. Dat is de zee. We zijn allemaal voyeurs van de zee.”

 

Meer informatie vindt u in het volledige persdossier via de link onderaan.

Archibelge - trailer

Archibelge, trailer eerste aflevering, woensdag 6/5

Archibelge - (c) VRT / Off World
Archibelge - Aflevering 1 - Brussel - (c) VRT / Off World
Archibelge - Aflevering 1 - Brussel - (c) VRT / Off World
Archibelge - Aflevering 2 - De steenweg - (c) VRT / Off World
Archibelge - Aflevering 3 - De kust - (c) VRT / Off World
Archibelge - Aflevering 3 - De kust - (c) VRT / Off World
Archibelge -  David Helbich - (c) VRT / Off World
Archibelge -  Hannes Coudenys - (c) VRT / Off World
Archibelge -  Geert Van Istendael - (c) VRT / Off World
Archibelge -  Eric De Kuyper - (c) VRT / Off World
Archibelge -  Kris Peeters - (c) VRT / Off World
Archibelge -  Eric Corijn - (c) VRT / Off World