Nieuw op Canvas : Langs de oevers van de Yangtze

Nieuw op Canvas : Langs de oevers van de Yangtze

Op zoek naar de Chinese droom - vanaf maandag 29 augustus

In de zesdelige VPRO-reeks Langs de oevers van de Yangtze reizen de Nederlandse fotograaf Ruben Terlou en regisseur Maaik Krijgsman stroomopwaarts langs de langste en meest iconische rivier van China: de Jangtze of Blauwe Rivier. Onderweg proberen ze te ontdekken hoe de gewone Chinees leeft en werkt, wat hij verwacht of vreest. Het is een kennismaking met een van de grootste wereldmachten, die voor ons toch nog nauwelijks een gezicht heeft.

Een serie over vooruitgang en stilstand, over behoud en innovatie. Kortom: over contrasten in China. In elke aflevering leren we China vanuit een andere invalshoek kennen, maar telkens weer is het centrale thema: de Chinese Droom. Dromen over een beter leven, die prins(es) op het witte paard, een schonere lucht en toch een eigen auto, een politieke leider die je dromen waar maakt en de droom jezelf te zijn.

Vanaf maandag 29 augustus om 21.00 u. op Canvas en canvas.be.

Terug naar China

Ruben Terlou is arts en fotograaf, woonde een aantal jaren in China en spreekt vloeiend Mandarijns. Televisie-ervaring had hij niet toen hij aan de reeks begon, maar dat was voor regisseur Maaik Krijgsman (bekend van onder meer Speeches, In Europa en O’Hanlons Helden) geen probleem. Ook Terlou zag er het voordeel wel van in:

"Ik ben getraind in het stellen van vragen als arts en ben geen journalist. Dat levert andere gesprekken op. Ik denk dat ik door deze aanpak wel heel duidelijk het persoonlijk leven van de Chinezen kon vangen."

Xiang met de pet

Terlou start in de metropool Shanghai en trekt met de meest uiteenlopende vervoersmiddelen westwaarts de rivier op langs grote steden als Nanjing, Wuhan en Chongqing, totdat hij steeds dichter bij Tibet komt en de bron van de Yangtze. Het is een reis vol ontmoetingen die het China van nu helpen te verklaren en antwoord geven op de vraag wat het succes van veertig jaar staatskapitalisme betekent voor de gewone Chinees die zijn leven slijt aan de oevers van de Yangtze. Het zijn juist hun verhalen die helpen de bredere thema’s en ontwikkelingen in het land te kunnen duiden.

Van Shanghai tot Lijang

Onderweg trekt Terlou op met boerenjongens uit de immigrantenwijk Sanlintown die een tomeloze ambitie hebben om het te maken in Shanghai en maakt hij op weg naar Nanjing deel uit van de bemanning die op reusachtige schepen weken achtereen over de Yangtze vaart. Tijdens zijn verblijf in Wuhan zwemt hij samen met de leden van de beroemde Mao zwemclub de rivier over. Wanneer hij meevaart met een dokterskoppel dat de mensen in de vissersdorpen aan de oever verzorgt, leert hij de indrukwekkende meren rondom de Yangtze kennen. In de nationale vakantie in China bezoekt hij samen met duizenden Chinese toeristen de Drieklovendam, de grootste waterkrachtcentrale van de wereld die de rivier en de omliggende dorpen voor altijd heeft veranderd. In Chongqing krijgt hij les in Mahjong, het populairste spel van China, waarna hij verder trekt richting Shangri-La om met pelgrims de bergen in te trekken op zoek naar de planten en zaden die de basis vormden voor de beroemde Chinese traditionele geneeskunde. Tot slot vergaapt hij zich aan de indrukwekkende First Bend van de Yangtze rivier, het gebied waar de rivier begint en de reis van Ruben eindigt.

Aflevering 1 - maandag 29 .8

Shanghai is de laatste jaren overspoeld door migranten. De grootste havenstad ter wereld kent bijna 10 miljoen nieuwkomers die allemaal hun droom om financieel succesvol te worden in deze stad willen verwezenlijken. Ruben ontmoet een aantal van deze dromers en nieuwkomers en verkent de randvoorwaarden voor succes in Shanghai. Als vrouw mag je bijvoorbeeld niet te hoge jukbeenderen hebben want dat brengt ongeluk. En als jonge migrant is het enorm wennen dat je ouders niet je kamer opruimen zoals je gewend was op het platteland. Maar als het aan China’s president Xi Jinping ligt moet alles wijken voor de Chinese Droom - want succesvolle individuen maken een succesvol volk.

Aflevering 2

Liefde en geluk zijn niet vrijblijvend in China, sterker nog: het is een serieus probleem als je niet voor je 30ste van straat bent. Maar hoe kom je als Chinees aan de man of aan de vrouw? Veel hoogopgeleide vrouwen blijven over omdat het niet gebruikelijk is dat een man met iemand van zijn stand en opleidingsniveau trouwt. En bijna nog zorgwerkender is dat miljoenen laagopgeleide mannen om dezelfde redenen nooit een gezin zullen hebben. Geen wonder dat in Nanjing een beruchte brug over de Yangtze bekend staat om de meeste zelfmoorden ter wereld. Ruben is getuige van een hilarisch huwelijksaanzoek en volgt zelf een flirtcursus voor kansarme nerds.

Aflevering 3

Mao leeft. Hij is 40 jaar na zijn dood nog altijd superpopulair. Hij is immers de oprichter van de Volksrepubliek. En dat er onder zijn bewind tientallen miljoenen burgers zijn gestorven door honger en geweld wordt geschaard onder de 30% verkeerde dingen die hij deed. Want 70% van wat hij deed - zo luidt het officiële overheidsstandpunt - was goed. En onder die 70% valt ongetwijfeld zijn voorliefde voor zwemmen. Ruben steekt met gevaar voor eigen leven zwemmend de woeste Yangtze over en ontmoet de bekendste Mao-imitator van China. En hij bezoekt een unieke gemeenschap van vissers die ooit op de vlucht voor de hongersnood door Mao’s Mussenopstand neerstreken op de ondiepe wateren van Honghu Lake en daar nog altijd - als Kevin Costner in Waterworld - op woonboten leven.

Aflevering 4

De grootste trots van China als het gaat om ‘man-made structures’ is niet langer de Chinese Muur maar de Drieklovendam. De grootste waterkrachtcentrale met een capaciteit van 15 kerncentrales. De dam wordt beschouwd als een grote overwinning op de natuur. Maar de natuur en de mens heeft er ook het nodige voor moeten inleveren. 90 dorpen en 13 steden verdwenen onder water. En Chinese natuurorganisaties zijn bezorgd over het lot van de Indische bruinvis - of het riviervarken zoals de Chinezen dit aandoenlijke beest noemen. Ruben mag de immense dam van binnen bekijken en vaart mee op een cruiseschip vol Chinese toeristen over het stilstaande water - terwijl het scheepspersoneel van vroeger droomt toen ze nog als visser werkten op de snelstromende rivier.

Aflevering 5

Vrijetijdsbesteding is in China een publieke en massale aangelegenheid. Of het nou gaat om Mahjong-toernooien, acrobatiek of streetdance, alles gebeurt op de centrale pleinen in de steden en het liefst met velen tegelijk. Om als talent de sprong te wagen van het stadsplein naar een professionele carrière in de entertainment is nog niet zo makkelijk in China. Een stap waar heel wat offers voor worden gebracht. De concurrentie is groot en succes zeker niet gegarandeerd. Ruben duikt in de wereld van de acrobatiek waar jonge talentjes ver weg van hun ouders onderworpen worden aan een streng opleidingsregime. Hij ontmoet de danser Bi Gang die elke week aan duizenden mensen op het grote plein in Chongqing dansles geeft en hij bezoekt het pretpark 'Dwarf Empire', dat gerund wordt door kleine mensen die in de reguliere Chinese maatschappij niet de kans kregen een normaal leven te leiden en hun eigen gemeenschap hebben gevormd in het park.

Aflevering 6

De Yangtze stroomt langs de flanken van de Himalaya voordat zij een scherpe bocht maakt richting Shanghai. In dit gebied zou het authentieke China nog te vinden moeten zijn, ware het niet dat er vijf jaar geleden een forse snelweg is aangelegd die er voor zorgt dat het afgelegen gebied in rap tempo wordt ontwikkeld. Dit heeft grote gevolgen voor de minderheden die er wonen zoals de Miao en de Tibetanen. Ruben trekt met hen op en ontdekt er eeuwenoude tradities en gebruiken, zoals de lokale traditionele geneeskunde en de rituele begrafenissen, die langzaam lijken te verdwijnen. Het moderne China maakt zijn opmars, maar hoe denken deze minderheden daar eigenlijk zelf over?

Trailer - Langs de oevers van de Yangtze

Langs de oevers van de Yangtze - (c) VPRO
Ruben Terlou - (c) VPRO
Ruben Terlou aan de Yangtze - (c) VPRO
Traditie en moderniteit - (c) VPRO
Langs de oevers van de Yangtze - (c) VPRO
Langs de oevers van de Yangtze - (c) VPRO
Langs de oevers van de Yangtze - (c) VPRO
Ruben Terlou aan de Yangtze - (c) VPRO
Langs de oevers van de Yangtze - (c) VPRO
Langs de oevers van de Yangtze - (c) VPRO
Langs de oevers van de Yangtze - (c) VPRO

Published with Prezly