Spul. Onder de huid van de topsport

Spul. Onder de huid van de topsport

Een vierdelige reeks - vanaf dinsdag 8 december

Maandag 30 november 2015 — In de vierdelige reeks Spul onderzoeken Jan Antonissen en Guillaume Graux (bekend van Belga Sport) wat doping doet met een sporter. In plaats van te oordelen of – wat doorgaans het geval is – te veroordelen, gaan ze op zoek naar wat er met mensen gebeurt als ze zich aan doping wagen. Daarbij komen zowel wereldberoemde als volslagen onbekende sportlui aan bod. De grootste naam is ongetwijfeld de Canadese sprinter Ben Johnson.

Vanaf dinsdag 8 december om 21.10 u. op Canvas en canvas.be.

 

Onversneden

Spul zoekt uit of de sporters veranderen door hun dopinggebruik, niet alleen fysiek maar ook mentaal. En of het makkelijk is te leven met een geheim dat je in principe niet mag delen, maar in de praktijk vaak een publiek geheim is. Wars van de fel gemediatiseerde hysterie die doorgaans met dopingonthullingen gepaard gaat, neemt Spul rustig de tijd voor sportlui uit heel verschillende takken van sport: ze vertellen onverbloemd en in detail wat verboden stimulerende middelen in hun leven hebben betekend. Dat is waarschijnlijk nog nooit gebeurd. Meestal heerst er oorverdovende stilte na een positieve controle. Of volgt er een niet-gemeende schuldbekentenis.

De drang om te winnen

Spul is een vertelling van vier documentaires met in totaal twaalf getuigen. Elke documentaire laat drie getuigen zien die telkens door één thema met elkaar verbonden zijn: de drang van een atleet om te winnen en de grens die hij daarbij oversteekt; de luchtbel waarin hij zich van de buitenwereld afsluit en de leugens die daarbij horen; de excessen waaronder hij dreigt te begeven in een wereld van overmedicatie; de hypocrisie die hij ontmoet, want overheid en sportbonden zijn tegen doping, maar willen natuurlijk ook medailles.

Zonder vooroordelen

Spul graaft niet naar een diep verborgen schandaal en nagelt niemand aan de schandpaal, maar probeert het motief te vatten voor dopinggebruik. De makers laten mensen naar zichzelf kijken en spreken over een onderwerp dat nog altijd taboe is. Spul dwingt de kijker doping vanuit het standpunt van de atleet te bekijken, wat soms hard en confronterend is. Het uitgangspunt was de vraag: hoe nemen sportlui hun werkelijkheid waar in hun onstuitbare drang naar winnen en winst. Spul wil doordringen tot de logica van de topsport. Het is één lang volgehouden zoektocht naar het al te menselijke verlangen om de nummer één te zijn, in een beheerste beeldvoering die ruimte laat voor gevoeligheid, vervreemding en poëzie.

Ben Johnson

It takes 12 years, 20 years to build a life. And a second to lose it.
Ben Johnson

De getuigen komen uit binnen- en buitenland. Beroemde én nauwelijks bekende sportlui, van alle niveaus: ouderen en jongeren, mannen en vrouwen, validen en mindervaliden De meest opvallende namen zijn Ben Johnson, de Canadese sprinter die op de Olympische Spelen van Seoel (1988) na een positieve controle zijn gouden medaille moest inleveren; Michael Rasmussen, de renner die met de gele trui om de lendenen uit de Tour van 2007 werd gezet; en het echtpaar Vitaly en Yulya Stepanov, een Russische controleur en een 800 meter-loopster, die de klokkenluiders zijn in het grote Russische dopingschandaal dat recent losbarstte.

De afleveringen

Aflevering 1 : Over de grens - dinsdag 8.12

Zijn leven twee weken verlengen woog niet op tegen het feit dat ik misschien kon doorbreken.
Kenneth Mercken

Topsporters dromen ervan op het hoogste niveau te presteren, maar onvermijdelijk duikt op een bepaald moment in de loop van hun carrière de vraag op: 'Zal ik, om mijn droom te verwezenlijken, de grens overschrijden van wat in medisch opzicht toegelaten is?'  In de eerste aflevering van 'Spul' komen drie sporters aan het woord die er ervoor gekozen hebben om die stap te zetten: Ben Johnson, de Canadese 100-meterloper die op de Olympische Spelen van Seoel (1988) zijn gouden medaille moest inleveren; Gianluca De Ponti, een voetballer met een jarenlange lange staat van dienst in de Italiaanse competitie; en Kenneth Mercken, een wielrenner die één jaar prof was. Zij hebben het expliciet over het moment waarop ze, voortgestuwd door hun  droom, over de grens gingen.

Aflevering 2 : De bubbel barst - dinsdag 15.12

Voor een (top)sporter is het ten strengste verboden aan het spul te zitten. Als je het toch doet, kan je niet anders dan liegen. Maar wat als de waarheid uiteindelijk aan het licht komt? Dan stort  de wereld in. De Deen Michael Rasmussen moest de Tour de France verlaten op het moment dat hij hem bijna gewonnen had. Walter Mayer, de Oostenrijkse bondscoach langlaufen, reed uit pure wanhoop op een wegversperring van de politie in. De Russische dopingcontroleur Vitaly Stepanov werd verliefd op een atlete, Yulya Rusanova. Hij gooide al zijn principes overboord, kreeg daarna berouw en gaf zijn vriendin aan. Als de leugen is doorprikt, is niets meer als voorheen.

Aflevering 3 : Excessen - dinsdag 22.12

Sportlui die aan het spul zitten, leven op den duur in een parallel universum. Ze zijn zo ver heen dat zelfs het besef van wijkende grenzen verdwijnt: hun leven wordt één langgerekt exces. Elise Lefevre,  de weduwe van wielrenner Philippe Gaumont, vertelt over haar relatie met een man die op den duur alle tekenen van een drugsverslaafde vertoonde. De Belgische bodybuilder Johnny Boons heeft het over de hoge prijs die hij heeft betaald voor een verleden van roekeloze chemische experimenten. En de Canadees Brad Zdanivsky, een gehandicapte alpinist, spreekt over de manier waarop hij zichzelf, voor een beklimming, bewust verminkt om adrenaline vrij te maken. Waar ligt de grens tussen moedig doorzettingsvermogen en obsessieve waanzin?

Aflevering 4 : Het circus van list en bedrog - dinsdag 29.12

Officieel zijn landen en sportfederaties tegen het gebruik van doping. Maar weinig dingen leveren meer prestige op dan uitzonderlijke topprestaties. Dat hebben dictatoriale regimes goed begrepen: sport is het  glanzende uithangbord voor een duister politiek systeem. Maar is het in het vrije Westen zoveel beter? Is de wil om doping uit te roeien er werkelijk zoveel groter? In de laatste aflevering van Spul komen de meest verscheiden personages aan het woord:  de voormalige Oost-Duitse 400 meterloopster Ines Geipel, het voormalige hoofd van het medische departement van het Olympische Comité van de Verenigde Staten Robert Voy, en Tony Fitton, een man die er prat op gaat dat hij in de jaren ’80 de grootste dealer in de sport was.  Dopingbestrijding is zelden wat het lijkt.

 

Spul is een programma van Borgerhoff & Lamberigts voor Canvas.

Trailer Spul

Fragment Spul - aflevering 1 - "Zo ver kon het gaan" (Kenneth Mercken)

Spul - Ben Johnson - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Brad Zdanivsky - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Kenneth Mercken - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Kenneth Mercken - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Michael Rasmussen - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Michael Rasmussen - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Walter Mayer - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Gianluca De Ponti - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Yulya Rusanova - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Ines Geipel - (c) Borgerhoff & Lamberigts
Spul - Johnny Boons - (c) Borgerhoff & Lamberigts